رفتن به محتوا
Dr. Jalil Emad
در این صفحه
مراقبت و بازتوانی پس از جراحی دست

مراقبت پس از عمل انگشت ماشه‌ای؛ زخم و بازگشت حرکت انگشت

این راهنما مراقبت از زخم، حرکت فعال از روز اول، کشیدن بخیه و بازگشت تدریجی به کار و رانندگی پس از آزادسازی انگشت ماشه‌ای را توضیح می‌دهد.

۱۵ دقیقه مطالعه

مراقبت پس از عمل انگشت ماشه‌ای؛ زخم و بازگشت حرکت انگشت
ابزارهای مطالعه

بزرگ‌نمایی تصویر

🏥 روز عمل چه اتفاقی می‌افتد؟

آزادسازی باز انگشت ماشه‌ای معمولاً با بی‌حسی موضعی و به‌صورت سرپایی انجام می‌شود. پس از بررسی حال عمومی و کنترل درد مرخص می‌شوید؛ یک همراه شما را به خانه برساند.

پانسمان روی کف دست قرار می‌گیرد و باید امکان حرکت آرام انگشتان را بدهد. پیش از خروج، نسخه، دستور مراقبت از زخم و زمان ویزیت را بگیرید. تا برطرف‌شدن بی‌حسی، دست را از گرما و ضربه محافظت کنید.

قفل‌شدن انگشت معمولاً بهتر می‌شود، اما ورم، حساسیت زخم و سفتی ممکن است بیشتر بمانند. صاف‌نشدن کامل انگشت در شروع بهبود، به‌تنهایی به معنی شکست عمل نیست.

⚠️ علائم هشدار: چه زمانی فوراً اقدام کنید؟

همان روز با جراح یا مرکز درمان تماس بگیرید: قرمزی یا گرمیِ رو به گسترش؛ ترشح چرکی یا بدبو؛ بازشدن زخم؛ تب طبق برگهٔ ترخیص یا لرز؛ دردی که بیشتر می‌شود؛ بی‌حسی یا ضعف تازه؛ پانسمان خیس یا شل که نمی‌توانید ایمن تعویض کنید؛ فشار آزاردهنده زیر پانسمان یا آتل؛ افتادن یا ضربه به عضو عمل‌شده.

اورژانسی اقدام کنید: سرد، رنگ‌پریده یا کبودشدن انگشتان؛ درد بسیار شدید یا ضعف پیشروندهٔ عضو؛ تنگی نفس، درد سینه یا غش. در ایران با اورژانس پزشکی ۱۱۵ تماس بگیرید.

اگر دربارهٔ زخم، سفتی انگشت یا بازگشت به کار سؤالی دارید، با مطب دکتر جلیل عماد به شمارهٔ ۰۹۱۳۷۸۲۵۲۰۷ تماس بگیرید یا نوبت آنلاین رزرو کنید. در وضعیت اورژانسی منتظر پاسخ مطب نمانید و طبق کادر اورژانس بالا اقدام کنید.

۱مراقبت‌های روزهای اول بعد از عمل

زخم را خشک و تمیز نگه دارید و انگشت را از همان روز اول آرام حرکت دهید. اگر برگهٔ ترخیص شما محدودیت دیگری دارد، همان دستور را دنبال کنید.

استثناهای این عمل: این راهنما برای عمل باز انگشت ماشه‌ای در یک انگشت بزرگسال است. در این عمل، نوار بافتیِ کوچکی به نام «قرقرهٔ A1» در کف دست و نزدیک پایهٔ انگشت باز می‌شود. با بازشدن آن، تاندون، یعنی رشتهٔ محکمی که ماهیچه را به استخوان وصل می‌کند، راحت‌تر حرکت می‌کند. عمل چند انگشت یا عمل هم‌زمان، برنامهٔ اختصاصی خود را دارد.

🩹 زخم، پانسمان و بخیه

زخم کف دست ممکن است در روزهای اول کمی حساس باشد. اولین تعویض پانسمان طبق برنامهٔ ترخیص انجام می‌شود؛ تیم درمان بخیه‌های منقطع (بخیه‌هایی با گره‌های جداگانه) را ۱۴ تا ۲۱ روز پس از عمل و پس از بررسی زخم می‌کشد.

توضیحات بیشترتوضیحات کمتر
  • پیش از شروع، دست‌ها را بشویید و پانسمان تمیز، گاز و کیسهٔ زباله را روی سطح تمیز آماده کنید. اگر دست عمل‌شده توان کافی ندارد، از همراه کمک بگیرید.
  • پوشش بیرونی را آرام بردارید. اگر به زخم چسبیده است، آن را نکشید و از تیم درمان راهنمایی بگیرید.
  • پس از برداشتن پانسمان کهنه، از همراه بخواهید دست‌های خودش را دوباره بشوید و روی هر دو دست خودش دستکش استریل بپوشد. همراه پانسمان تازه را ببندد و بخش داخلی آن را لمس نکند.
  • زخم را بدون فشار نگاه کنید؛ بخیه و دلمه را دست‌کاری نکنید. تمیزکردن زخم فقط طبق روش آموزش‌داده‌شده باشد و پماد یا محلول دلخواه روی آن نگذارید.
  • پانسمان خشک و سبک بگذارید تا خط زخم را بپوشاند و به انگشتان فشار نیاورد. انگشتان باید گرم بمانند و رنگ طبیعی داشته باشند.
  • پانسمان خیس، کثیف یا شل را طبق آموزش تعویض کنید؛ اگر نمی‌توانید این کار را ایمن انجام دهید، با مرکز درمان تماس بگیرید. لکهٔ کوچک و رو به کاهش با ترشحی که بیشتر می‌شود فرق دارد.
نمونهٔ تعویض تمیز پانسمان زخم کف دست با دستکش استریل
همراه برای بستن پانسمان تازه، روی هر دو دست خودش دستکش استریل می‌پوشد. مطابق آموزش تیم درمان عمل کنید و بخیه‌ها را دست‌کاری نکنید.

🦾 حرکت فعال از روز اول

در برنامهٔ مطب، انگشت را از همان روز اول و بدون آتل حرکت می‌دهید. حرکت فعال یعنی خودتان انگشت را خم و صاف کنید.

توضیحات بیشترتوضیحات کمتر
  • همهٔ انگشت‌ها را با نیروی خودتان کاملاً خم کنید تا مشت شلی بسازید، سپس آن‌ها را کاملاً باز و صاف کنید. اگر حرکت با نیروی خودتان کامل نمی‌شود، با دست دیگر به‌آرامی فشار بدهید تا خم‌شدن و صاف‌شدن کامل شود؛ روی زخم کف دست فشار ندهید. هدف، حرکت کامل است، نه فقط حرکت در محدودهٔ بدون درد. کمی کشش یا ناراحتی خفیف قابل‌تحمل ممکن است رخ دهد؛ حرکت را با زور یا با وجود درد تیز یا شدید ادامه ندهید. اگر پانسمان مانع حرکت کامل است یا انگشت کامل خم و صاف نمی‌شود، با تیم درمان تماس بگیرید.
  • برای کارهای سبک از دست استفاده کنید، اما گرفتن محکم، بلندکردن بار و فشار وزن بدن روی کف دست را زود شروع نکنید.
  • اگر انگشت قفل می‌ماند یا حرکت آن خوب برنمی‌گردد، به جراح اطلاع دهید؛ شانه و آرنج را هم آرام حرکت دهید.

🚿 دوش و خشک نگه‌داشتن زخم

زمان مجاز دوش را از برگهٔ ترخیص دنبال کنید؛ پوشش ضدآب باید مانع رسیدن آب به پانسمان شود.

توضیحات بیشترتوضیحات کمتر
  • پیش از دوش پوشش ضدآب سالم بگذارید و پس از آن خشک‌بودن پانسمان را بررسی کنید.
  • دست را زیر فشار مستقیم آب نگیرید؛ پوششی که آب به زیر آن نفوذ کرده قابل اعتماد نیست.
  • اگر پانسمان خیس شد، طبق آموزش تعویضش کنید و در صورت نیاز از تیم درمان کمک بگیرید.

💊 دارو و کنترل درد و معرفی PRP

داروهای نسخهٔ خودتان را طبق دستور مصرف کنید؛ مقدار و فاصلهٔ مصرف برای همه یکسان نیست. پلاسمای غنی از پلاکت (PRP) از مقدار کمی خون خودتان تهیه می‌شود. پلاکت‌ها عامل‌های رشد دارند؛ هدف این روش، کمک به روند طبیعی ترمیم بافت است.

توضیحات بیشترتوضیحات کمتر
  • برای مسکنی که در صورت نیاز تجویز شده، همان شرط نسخه را رعایت کنید؛ برنامهٔ ثابت تازه‌ای به آن اضافه نکنید.
  • پیش از افزودن داروی بدون نسخه، از پزشک یا داروساز بپرسید تا مادهٔ مؤثرهٔ تکراری مصرف نکنید.
  • اگر دارو خواب‌آلودتان می‌کند، رانندگی نکنید. دربارهٔ نوبت فراموش‌شده، دستور همان دارو را دنبال کنید و دو نوبت را با هم نخورید.
  • پس از آزادسازی انگشت ماشه‌ای، دکتر عماد ممکن است در موارد منتخب دربارهٔ PRP و هدف کمک به ترمیم بافت نرم با شما صحبت کند. شواهد تزریق PRP برای انگشت ماشه‌ای را نمی‌توان به بهبود قطعی پس از عمل آزادسازی تعمیم داد. اگر این گزینه برای شما مناسب باشد، تیم درمان آن را انتخاب و تزریق را انجام می‌دهد؛ مراقبت زخم و حرکت آرامِ مجاز انگشت را ادامه بدهید.
تصویر آموزشی آماده‌سازی PRP و تزریق به نمونه‌ای از بافت نرم؛ بدون نمایش محل تزریق بیمار
نمای آموزشی تهیهٔ PRP از خون و تزریق به نمونه‌ای از بافت نرم؛ تیم درمان محل، مقدار و زمان تزریق را در مطب متناسب با شرایط شما تعیین می‌کند.

🧊 ورم و بالا نگه‌داشتن دست

در روزهای اول، هنگام استراحت دست را روی بالش و بالاتر از سطح قلب بگذارید.

توضیحات بیشترتوضیحات کمتر
  • ساعد را تکیه بدهید تا دست مدتی طولانی کنار بدن آویزان نماند.
  • انگشتر را تا فروکش‌کردن ورم دوباره نپوشید؛ زیورآلات نباید به انگشت یا مچ فشار بیاورند.
  • اگر سرما در برنامهٔ شماست، آن را با لایهٔ پارچه و بدون خیس‌کردن پانسمان به کار ببرید؛ روی پوست بی‌حس یا مستقیم روی زخم یخ نگذارید.

🎯 بازتوانی کوتاه انگشت

الگوی تمرین، خم‌کردن و صاف‌کردن کامل همهٔ انگشت‌ها با نیروی خودتان و در صورت نیاز با کمک ملایم دست دیگر است. ارجاع روتین به کاردرمانی در برنامهٔ مطب نیست؛ سفتی باقی‌مانده یا دشواری در کارهای روزمره باید جداگانه بررسی شود.

  • روزهای اول: بدون آتل، انگشت‌ها را آرام و کامل خم و صاف کنید؛ اگر با نیروی خودتان کامل نمی‌شود، از دست دیگر کمک ملایم بگیرید. اگر پانسمان مانع حرکت است، از تیم درمان راهنمایی بگیرید.
  • با کم‌شدن ورم: خم‌کردن و صاف‌کردن کامل را ادامه دهید و استفادهٔ سبک از دست را بیشتر کنید؛ مشت‌کردن محکم یا فشار روی زخم، بخشی از این تمرین نیست.
  • پس از کشیدن بخیه و بسته‌شدن کامل زخم: در صورت آموزش تیم درمان، ماساژ ملایم جای زخم را شروع کنید.

خم‌کردن و صاف‌کردن کامل انگشتان، با نیروی خود و کمک دست دیگر (Active and Assisted Finger Flexion and Extension)

همهٔ انگشت‌ها را با نیروی خودتان کاملاً خم و صاف کنید؛ اگر حرکت کامل نمی‌شود، با فشار ملایم دست دیگر آن را کامل کنید. چند نوبت کوتاه در روز تمرین کنید. کمی ناراحتی خفیف ممکن است رخ دهد؛ با درد تیز یا شدید، گیرکردن دردناک، بی‌حسی تازه یا بازشدن زخم توقف کنید و با تیم درمان تماس بگیرید.

توضیحات بیشترتوضیحات کمتر

پیش از شروع: این تمرین برای برگشت خم‌شدن و صاف‌شدن کامل انگشت‌هاست و از همان روز اول، بدون آتل شروع می‌شود. بنشینید و ساعد را روی میز تکیه بدهید؛ مچ را صاف و راحت نگه دارید. پانسمان باید اجازهٔ حرکت بدهد؛ اگر مانع آن است، با تیم درمان تماس بگیرید. وسیله‌ای لازم نیست.

اجرای مرحله‌به‌مرحله:

  1. همهٔ انگشت‌ها را با نیروی خودتان کاملاً باز و صاف کنید؛ مچ ثابت بماند.
  2. انگشت‌ها را با نیروی خودتان کاملاً به سمت کف دست خم کنید تا مشت شلی بسازید؛ مشت را محکم فشار ندهید.
  3. اگر خم‌شدن یا صاف‌شدن کامل نمی‌شود، با دست دیگر به‌آرامی فشار بدهید تا همان حرکت کامل شود. روی زخم فشار ندهید و انگشت را به عقب و بیش از حالت صاف نکشید. دست را رها کنید و پیش از تکرار کمی استراحت کنید.

نکته‌های اجرای تمرین: هدف، خم‌شدن و صاف‌شدن کامل است؛ تمرین را فقط به محدودهٔ بدون درد محدود نکنید. کمک دست دیگر آرام و کنترل‌شده باشد. کمی کشش یا ناراحتی خفیف قابل‌تحمل ممکن است رخ دهد، اما درد تیز یا شدید را تحمل نکنید. آهسته حرکت کنید، طبیعی نفس بکشید و بین نوبت‌ها استراحت کنید. اگر با کمک ملایم هم حرکت کامل نمی‌شود، برای بررسی با تیم درمان تماس بگیرید.

مقدار، تکرار و پیشرفت: چند نوبت کوتاه در روز، خم‌کردن و صاف‌کردن کامل را تمرین کنید؛ اگر لازم است، از دست دیگر کمک ملایم بگیرید. اگر درد یا ورم پس از تمرین بیشتر شد، تعداد تکرارها و فشار کمک را کم کنید و با تیم درمان هماهنگ کنید.

فوراً متوقف کنید اگر: با درد تیز یا شدید، گیرکردن دردناک، بی‌حسی تازه یا بازشدن زخم توقف کنید و با تیم درمان تماس بگیرید.

خطاهای رایج: فشار زیاد یا ناگهانی با دست دیگر، فشار روی زخم، کشیدن انگشت به عقب بیش از حالت صاف، مشت‌کردن محکم یا خم‌کردن مچ به‌جای کامل‌کردن حرکت انگشتان.

نسخهٔ آسان‌تر: ساعد را تکیه بدهید و برای کامل‌کردن خم‌شدن و صاف‌شدن از کمک ملایم دست دیگر استفاده کنید. اگر علامت توقف ایجاد شد، تمرین را قطع کنید.

🚗 بازگشت به کار، رانندگی و زندگی روزمره

برطرف‌شدن قفل‌شدن انگشت با آماده‌شدن زخم برای فشار یکی نیست. نوع کار، درد و توان گرفتن اشیا، زمان بازگشت شما را تعیین می‌کند.

  • کار: کار سبک و قابل‌تحمل را تدریجی شروع کنید؛ کار دستیِ سنگین یا تکراری به فرصت بیشتری نیاز دارد. اگر چند انگشت عمل شده، برنامه را جداگانه هماهنگ کنید.
  • رانندگی: زمانی شروع کنید که زخم بهبود یافته، پانسمان برداشته شده و بدون داروی خواب‌آور بتوانید فرمان، دنده و واکنش ناگهانی را مطمئن کنترل کنید.
  • نماز: تا وقتی فشار روی زخم کف دست دردناک است، وزن را روی آن نیندازید و از وضعیت یا تکیه‌گاه راحت‌تر استفاده کنید.
  • رابطهٔ جنسی: وضعیت بدون تکیه روی کف دست عمل‌شده انتخاب کنید؛ فشار بر زخم یا درد، نشانهٔ تغییر وضعیت است.
  • ورزش: فعالیتی که به دست فشار نمی‌آورد زودتر ممکن می‌شود. ورزش با گرفتن محکم یا تحمل وزن روی دست را پس از بهبود زخم و اجازهٔ تیم درمان شروع کنید.

❓ پرسش‌های متداول

۱) قفل‌شدن انگشت چه زمانی بهتر می‌شود؟

قفل‌شدن معمولاً پس از آزادسازی بهتر می‌شود، ولی سفتی و ورم ممکن است بیشتر بماند. اگر انگشت همچنان قفل است، جراح باید آن را بررسی کند.

۲) چرا انگشتم هنوز کاملاً صاف نمی‌شود؟

ورم یا خمیدگیِ قدیمی انگشت می‌تواند حرکت را محدود کند. خم‌کردن و صاف‌کردن کامل را با نیروی خودتان و کمک ملایم دست دیگر تمرین کنید. اگر با این کمک هم انگشت کامل صاف نمی‌شود، برای بررسی به جراح اطلاع دهید؛ فشار زیاد یا ناگهانی وارد نکنید.

۳) آیا آتل لازم است؟

در برنامهٔ مطب، حرکت فعال از همان روز اول و بدون آتل است. اگر محدودیت اختصاصی برای شما نوشته شده، همان را رعایت کنید.

۴) بخیه‌ها چه زمانی کشیده می‌شوند؟

تیم درمان پس از بررسی زخم، بخیه‌های منقطع (بخیه‌هایی با گره‌های جداگانه) را ۱۴ تا ۲۱ روز پس از عمل می‌کشد. بخیه را در خانه نکشید.

۵) چگونه دوش بگیرم؟

زمان مجاز دوش را از برگهٔ ترخیص دنبال کنید و دست را با پوشش ضدآب خشک نگه دارید. اگر آب زیر پوشش رفت، پانسمان خیس را طبق آموزش تعویض کنید.

۶) برای کامل‌شدن حرکت، انگشت را با دست دیگر فشار بدهم؟

بله؛ اول با نیروی خودتان انگشت‌ها را کامل خم و صاف کنید. اگر حرکت کامل نمی‌شود، دست دیگر با فشار آرام و کنترل‌شده به کامل‌شدن آن کمک کند. هدف، حرکت کامل است، نه فقط محدودهٔ بدون درد؛ کمی ناراحتی خفیف ممکن است رخ دهد. فشار روی زخم، زور زیاد یا ادامه‌دادن با درد تیز یا شدید مجاز نیست.

۷) چه زمانی جای زخم را ماساژ بدهم؟

پس از کشیدن بخیه و بسته‌شدن کامل زخم، طبق آموزش تیم درمان شروع کنید. زخم باز یا دارای ترشح را ماساژ ندهید.

۸) کاردرمانی لازم دارم؟

ارجاع روتین در برنامهٔ مطب نیست. اگر سفتی یا مشکل استفاده از دست باقی ماند، جراح نیاز به کاردرمانی را بررسی می‌کند.

۹) چه زمانی رانندگی کنم؟

پس از بهبود زخم و برداشتن پانسمان، وقتی بدون داروی خواب‌آور بتوانید خودرو را مطمئن کنترل کنید، می‌توانید رانندگی را از سر بگیرید. یک تاریخ ثابت برای همه مناسب نیست.

۱۰) چه زمانی سر کار برگردم؟

کار سبک و قابل‌تحمل زودتر از کار با گرفتن محکم یا بار سنگین ممکن می‌شود. توان دست و وضعیت زخم را ملاک بگذارید و برنامهٔ شغل خودتان را با جراح هماهنگ کنید.

۱۱) اگر قفل‌شدن دوباره برگشت چه کنم؟

برای معاینه مراجعه کنید. برگشت قفل‌شدن نیاز به بررسی دارد؛ شدت تمرین را برای بازکردن آن خودسرانه زیاد نکنید.

۱۲) اگر انگشت دیگری هم عمل شده باشد چه؟

این راهنما برای یک انگشت است. عمل چند انگشت ممکن است استفاده از دست و زمان بازگشت به کار را تغییر دهد؛ برنامهٔ اختصاصی خودتان را بگیرید.

✅ جمع‌بندی

از همان روز اول، انگشت‌ها را کامل خم و صاف کنید؛ اگر لازم است، از کمک ملایم دست دیگر استفاده کنید و از زخم کف دست محافظت کنید. برای گرفتن محکم و کار سنگین عجله نکنید؛ اگر حرکت یا استفاده از دست خوب برنگشت، آن را با جراح بررسی کنید.

اگر علائم بخش «همان روز با جراح یا مرکز درمان تماس بگیرید» را دارید، همان روز با جراح یا مرکز درمان تماس بگیرید و منتظر نوبت اینترنتی نمانید. برای بررسی‌های معمول زخم، سفتی انگشت یا بازگشت به کار، با مطب دکتر جلیل عماد به شمارهٔ ۰۹۱۳۷۸۲۵۲۰۷ تماس بگیرید یا نوبت آنلاین رزرو کنید. در وضعیت اورژانسی منتظر پاسخ مطب نمانید و طبق بخش علائم هشدار اقدام کنید.

اطلاعات خدمات مرتبط در این صفحه آمده است: ترمیم تاندون.

این محتوا صرفاً برای آموزش عمومی تهیه شده و جایگزین معاینه، توصیهٔ پزشک معالج، برگهٔ ترخیص یا پروتکل اختصاصی جراح شما نیست. زمان‌بندی، دامنهٔ حرکت، تحمل وزن و مقدار تمرین با توجه به نوع عمل، اقدامات هم‌زمان و شرایط هر فرد متفاوت است. دارو، پانسمان یا برنامهٔ تمرینی خود را بدون هماهنگی با تیم درمان تغییر ندهید.

📚 منابع علمی

مشاهدهٔ منابع علمی
  1. Trigger finger/thumb: British Society for Surgery of the Hand. Full text
  2. Trigger Finger/Thumb Release Surgery: Gateshead Health hospital patient information. Full text
  3. The Effectiveness of Rehabilitation after Open Surgical Release for Trigger Finger: A Prospective, Randomized, Controlled Study: Saito T et al, Journal of Clinical Medicine, 2023;12:7187; doi:10.3390/jcm12227187. Full text
  4. Surgical site infections: prevention and treatment: National Institute for Health and Care Excellence, NG125 (aseptic dressing technique). Full text
  5. Surgical wounds and preventing infections: Guy’s and St Thomas’ hospital patient information. Full text
  6. Care of your cast: Gloucestershire Hospitals patient information (general limb-protection precautions). Full text
  7. Compartment syndrome: National Health Service patient information (urgent limb symptoms). Full text
  8. Pulmonary embolism: National Health Service patient information (emergency symptoms). Full text
  9. Care of Casts and Splints: American Academy of Orthopaedic Surgeons patient information (swelling and elevation). Full text
  10. Advising on missed or delayed doses of medicines: Specialist Pharmacy Service (general medicine safety). Full text
  11. Drugs and driving: the law: UK government guidance (medicine impairment only; local law is not inferred). Full text
  12. Platelet-Rich Plasma (PRP): American Academy of Orthopaedic Surgeons patient information (accessed 2026-10-11). Full text
  13. Platelet-rich plasma versus corticosteroid injection for treatment of trigger finger: study protocol for a prospective randomized triple-blind placebo-controlled trial. 2020. PMID:33246497. Full text
  14. How To Repair a Laceration With Simple Interrupted Sutures: Merck Manual Professional, reviewed/revised January 2026 (definition of individually tied sutures only; accessed 2026-10-11). Full text
  15. Having a Trigger Finger Release: Gloucestershire Hospitals NHS Foundation Trust, postoperative full-finger-movement advice (accessed 2026-11-08). Full text
  16. Trigger Finger/Thumb Release Surgery: Wrightington, Wigan and Leigh Teaching Hospitals NHS Foundation Trust, Therapy Department, version 3 (exercise discomfort and assisted movement; accessed 2026-11-08). Full text
دکتر جلیل عماد

دکتر جلیل عماد

متخصص و جراح ارتوپدی، دارای بورد تخصصی جراحی استخوان و مفاصل؛ با سال‌ها تجربه در تعویض مفصل زانو و لگن، آسیب‌های ورزشی و آرتروسکوپی در اصفهان.

گام بعدی شما

برای ادامهٔ مطالعه یا برنامه‌ریزی مراجعه، یکی از مسیرهای زیر را انتخاب کنید.